Staroslovenski nakit pt 2

Još jedna specifičnost ovih krajeva je i velika zastupljenost privezaka, bilo nošenih oko vrata, bilo kao ukras na odeći. Izdvojio bih tri tipa, prvo kao najbrojnije, livene bronzane praporce bez posebnih detalja, zatim livene polu-mesečaste priveske kasnog antičkog stila i na kraju ovalne priveske – medaljone od srebra, sa obostranim prikazom ljudskih figura. Izrada i motivi prstenja su takođe specifični. Većina je izrađena sa otvorenim krajevima, najčešće od uskih traka bronze ili srebra sa štitastim proširenjem ukrašenim tačkastim ornamentima ili sa ugraviranim krstom ili pentagramom. Za južne delove Balkanskog poluostrva tipična je češća upotreba srebra, filigranskog rada i granulacije. Minđuše su često bile izrađivane od bakra, bronze i srebra, kao alkice ili sa filigranskim bobicama, ili  sa tri pokretna priveska od tanke žice. I prstenje je bilo rađeno od bakra, kalaisanog bakra i srebra. U ovim krajevima preovladava dizajn sa kupastom glavom, sa ukrasima od tordirane glatke žice i filigrana na glavi i traci prstena.
 

moravska linula 

Za razliku od zapadnih krajeva gde su se više koristili privesci, na jugu su zastupljenije bile kompletne ogrlice pravljene od rano bojenih staklenih bobica i šupljih metalnih elemenata srcolikog, vretenastog, kruškolikog ili jagodičastog oblika. Jednako česta pojava u ovim krajevima  su i narukvice. Iako danas u prodaji mogu da se nađu razni komadi staroslovenskog nakita napravljeni od gvožđa, narukvice su verovatno jedine bile rađene od tog materijala. Osim od gvožđa, takođe su nađeni primerci izrađeni od bobica staklene paste, otvorenih bronzanih traka kao i od pletene i uvijane žice. Sve otvorene narukvice imale su ili uvijene krajeve ili krajeve sa životinjskim glavama, a najčešće zmijske. Takođe su u upotrebi bili i torkvesi što nas zajedno sa narukvicama od uvijene žice vraća na početak ovog teksta i sličnost staroslovenske kulture sa kulturama spomenutim na početku teksta, u ovom slučaju sa kulturom Kelta.

  Naši preci su u periodu svog civilizacijskog razvitka integrisali uticaje mnogih kultura u svoju sopstvenu. Ono što vidimo na primeru staroslovenskog nakita takođe uočavamo i na primeru slovenskog oružja, oklopa, odeće i sl. Kako su okolni narodi uticali na Slovene tako su i Sloveni uticali na ove narode. Zato proučavajući nakit Germana, Kelta, Vizantinaca i ostalih uočavamo uticaj i slovenskog načina izrade nakita.
 

Brdar Marko, osnivač udruženja Branič Gavranova